Негізгі мазмұнға өту

Агробизнеске қандай қаржыландыру бағдарламалары қолжетімді

Агробизнес үшін кредит таңдағанда ақшаның құны – параметрлердің бірі ғана. Мерзім, қарыздың мақсаты, қарыз алушыға қойылатын талаптар және өтеу кестесі де одан кем маңызды емес. Егіс науқанына алынатын кредит пен ферма салуға алынатын кредит – тіпті оларды бір ұйым берсе де, әртүрлі қаржы құралдары. Қазақстанда ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ-ның бірнеше қаржыландыру бағдарламасын пайдалана алады. Олар маусымдық қаржыландырудан бастап ұзақ мерзімді инвестициялық жобаларға дейінгі әртүрлі міндеттерге арналған. Төменде – бағдарламалардың негізгі шарттары және таңдау кезінде ескерген жөн шектеулер.

Ақша көктемгі егіс пен егін жинауға қажет болса

«Кең дала 2» көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын қаржыландыруға арналған. Қаражатты тұқымға, ЖЖМ-ге, тыңайтқыштарға және өсімдіктерді қорғау құралдарына жұмсауға болады. Қайта өңдеу кәсіпорындары үшін жеткізушілерден ауыл шаруашылығы өнімін алдын ала сатып алуды қаржыландыру көзделген.

Қарыз алушылар үшін мөлшерлеме – жылдық 5% (ЖТСМ – 5%-дан бастап). Транш мерзімі – 18 айға дейін, кредиттік желі мерзімі – 36 айға дейін. Өсімдік шаруашылығымен айналысатын шаруашылықтар үшін қаржыландыру мөлшері гектарға шаққандағы шығын нормативі мен егіс алқабының көлемі ескеріле отырып есептеледі.

Өтеу кестесі ауыл шаруашылығы цикліне байланыстырылған. Өсімдік шаруашылығымен айналысатын шаруашылықтар негізгі борышты екі төлеммен қайтарады: 50%-ы – 5 желтоқсанға дейін, қалған 50%-ы – келесі жылғы 5 наурызға дейін. Қайта өңдеу кәсіпорындары соманы транш мерзімінің соңында өтейді.

Қатысу үшін ауыл шаруашылығында кемінде үш жыл жұмыс тәжірибесі қажет. Тәжірибе аз болса, облыс әкімдігінің өтінішхаты керек. Сондай-ақ қарыз алушы егіс алқаптарының бар екенін және бағдарламаның өзге де талаптарына сәйкес келетінін растауға тиіс.

Қайта өңдеу кәсіпорындары мен мал шаруашылығы кешендеріне айналым қаражаты қажет болса

«Агробизнес» бағдарламасы аясында азық-түлік өнімдерін өндіретін және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтін кәсіпорындардың, сондай-ақ мал шаруашылығы кешендерінің айналым қаражатын толықтыруға жеңілдікті қаржыландыру көзделген.

Сыйақы мөлшерлемесі – жылдық 5% (ЖТСМ – 5%-дан бастап). Бір транш шеңберіндегі қаржыландыру мерзімі – 12 айға дейін, кредиттік желінің қолданылу мерзімі – 36 айға дейін. Қарызды өтеу кестесі қарыз алушы қызметінің ерекшелігі мен оның бизнес-жоспары ескеріле отырып, жеке белгіленеді.

Мал шаруашылығы кешендері үшін қарыз қаражатын пайдаланудың мынадай шарттары көзделген:

Мал бордақылау: қарыз сомасының кемінде 70%-ы кейіннен бордақылау үшін мал сатып алуға жұмсалуға тиіс.

Етті және сүтті бағыттағы асыл тұқымды мал өсіру: қарыз қаражатын жем-шөп, жемдік қоспалар, жанар-жағармай материалдары, ветеринариялық препараттар, жем дайындау және жем тарату техникасы мен жабдықтарына арналған қосалқы бөлшектер сатып алуға, сондай-ақ қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеуге пайдалануға болады.

Бағдарлама ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын қолжетімді айналым қаражатымен қамтамасыз етуге, өндірістік процестердің үздіксіздігін қолдауға және қайта өңдеу саласы мен мал шаруашылығын одан әрі дамытуға жағдай жасауға бағытталған.

Жоба ұзақ мерзімді кредит алуға, оның ішінде жабдық сатып алуға немесе құрылысқа есептелген болса

«Агробизнес 2.0» ұзақ мерзімді инвестицияларға бағытталған. Маусымдық шығыстарды қаржыландырудан айырмашылығы – мұнда бастапқыда едәуір қаражат салуды талап ететін және ұзағырақ мерзімде өзін-өзі ақтайтын жобалар туралы сөз болып отыр.

Бағыттар тізбесінде – мал шаруашылығы мен өсімдік шаруашылығы, суару, қарқынды бақтар, өнеркәсіптік жылыжайлар, ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтау және қайта өңдеу, жемшөп өндіру. Оның ішінде сүт-тауар фермалары, ет бағытындағы құс фабрикалары, асыл тұқымды ІҚМ репродукторлары, бордақылау алаңдары, көкөніс, жеміс және астық қоймалары, ет және май өңдейтін кәсіпорындар қаржыландырылады.

Тікелей қарыз алушылар үшін мөлшерлеме – жылдық 12,6% (ЖТСМ – 12,6%-дан бастап). Ең жоғары сома – 15 млрд теңге. Инвестициялық мақсаттарға кредит 15 жылға дейінгі, айналым қаражатын толықтыруға 4 жылға дейінгі мерзімге беріледі. Қарыз алушы жобаға меншікті қатысуды қамтамасыз етуге, жобаның экономикасын, оның өзін-өзі ақтайтынын, шикізат пен өткізу нарықтарының бар екенін, сондай-ақ жеткізушілер мен жабдықтың дайындығын растауға тиіс.

Шаруашылық асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытып жатса

Асыл тұқымды мал басын сатып алу үшін «Игілік» және «Береке» бағыттары көзделген. Мұнда таңдау ең алдымен шаруашылықтың көлеміне байланысты.

«Игілік» 100-ден 499 басқа дейін ІҚМ немесе 500-ден 999 басқа дейін ҰҚМ бар шаруашылықтарға арналған. ІҚМ мен ҰҚМ-дан бөлек, бағдарлама асыл тұқымды жылқы, түйе, шошқа, ара және марал сатып алуды көздейді.

«Береке» кемінде 500 бас ІҚМ немесе кемінде 1000 бас ҰҚМ бар шаруашылықтарға арналған. Сонымен қатар ауыл шаруашылығында кемінде екі жыл жұмыс тәжірибесі талап етіледі.

Екі бағыт бойынша да мөлшерлеме – жылдық 6% (ЖТСМ – 6%-дан бастап). Ең жоғары сома – 5 млрд теңге, мерзімі – 7 жылға дейін. Негізгі борыш пен сыйақыны өтеу бойынша жеңілдік кезеңі үш жылға дейін болуы мүмкін.

Маңызды бір жайт бар: бұл бағдарламалар дәл асыл тұқымды мал басына арналған. Тауарлы мал сатып алу қаржыландырылмайды.

Сатып алынған аналық мал басын кемінде төрт жыл бойы мақсаты бойынша пайдалану қажет.

Өтінім берер алдында нені салыстыру керек

Ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші үшін бағдарлама таңдау мөлшерлемеден емес, бірнеше сұраққа жауап беруден басталады: ақша не үшін қажет, түсім қашан пайда болады және кредит қандай қаражат есебінен өтеледі.

Егер қаржыландыру бір өндірістік циклге қажет болса, ең алдымен өтеу кестесі маусымдылыққа байланыстырылған бағдарламаларды қарастырған жөн. Егер сөз техника немесе құрылыс туралы болса, кредит мерзімі мен жылдық төлем мөлшері шешуші мәнге ие болады. Ірі инвестициялық жобалар үшін – өзін-өзі ақтау мерзімі және кредит кестесін жобаның жоспарлы қуатқа шығуымен үйлестіру мүмкіндігі.

Қарыз алушының өзіне қойылатын талаптарды да бөлек ескерген жөн. Кепілдің, расталған жұмыс тәжірибесінің, меншікті қаражаттың, егіс алқаптарының, өткізу нарықтарының және қажетті құжаттардың болуы мөлшерлемеден кем маңызды болмауы мүмкін.

Өзекті шарттар, қарыз алушыларға қойылатын талаптар және қажетті құжаттар тізбесі «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ-ның www.agrocredit.kz сайтында жарияланады.

Агробизнеске қандай қаржыландыру бағдарламалары қолжетімді — АКК